Marş motoru, içten yanmalı motoru ilk çalıştırma anında döndüren, aküyle beslenen güçlü bir doğru akım (DC) elektrik motorudur. Motor kendi kendine çalışamaz; yanmanın başlaması için krank milinin belirli bir devirde döndürülmesi gerekir. Bu işi marş motoru yapar.
Marş motoru ne işe yarar?
Kontak anahtarı çevrildiğinde ya da start düğmesine basıldığında marş motoru, motorun volanını (dişli çember) çevirerek motoru dakikada yaklaşık 150–300 devirle döndürür. Motor çalışmaya başladığında marş motoru devreden çıkar.
Marş motoru nasıl çalışır?
- Kontak çevrildiğinde marş otomatiği (solenoid) enerjilenir.
- Otomatik, çatal yardımıyla marş dişlisini (bendiks) ileri iterek volan dişlisine geçirir.
- Aynı anda otomatiğin kontakları kapanır ve aküden gelen yüksek akım (binek araçta 100–300 amper, dizelde daha fazla) motora ulaşır.
- Marş motoru volanı çevirir, motor çalışır; kontak bırakılınca dişli geri çekilir.
Marş motoru çeşitleri
- Direkt tahrikli marş motoru: Endüvi dişliyi doğrudan döndürür. Eski ve büyük motorlarda yaygındır.
- Redüktörlü (dişli redüksiyonlu) marş motoru: İçindeki planet dişli sistemi sayesinde daha küçük ve hafif bir motorla yüksek tork üretir. Günümüz araçlarının çoğunda kullanılır.
- Start-stop marş motoru: Çok daha sık çalışmaya göre güçlendirilmiş fırça, dişli ve rulmanlara sahiptir.
Marş motoru arızası belirtileri
- Kontak çevrildiğinde yalnızca “tık” sesi gelmesi
- Marşın yavaş dönmesi (akü sağlam olduğu halde)
- Marş basarken metalik sıyırma ya da cızırtı sesi
- Marş motorunun dönmesi ama motorun çevrilmemesi (vınlama)
- Motor çalıştıktan sonra marşın dönmeye devam etmesi
- Marş motoru bölgesinden duman veya yanık kokusu
Marş motoru yavaş dönüyorsa önce akü, akü kutup başları ve şase kablosu kontrol edilmelidir. Bunlar sağlamsa sorun genellikle aşınmış kömürlerde, kollektörde, burçlarda ya da marş otomatiğinin kontaklarındadır.
Marş motorunun ömrünü uzatmak için
- Marşa bir seferde 10 saniyeden uzun basmayın; tekrar denemeden önce birkaç saniye bekleyin.
- Aküyü sağlıklı tutun; zayıf akü marş motorunu zorlar ve ısıtır.
- Motor yağı ve su sızıntılarını giderin; marş motoruna sızan sıvı kısa sürede arıza yapar.
AS-PL marş motorları, marş otomatikleri, bendiksler, endüviler, kömür ve burçlar Vural Otomotiv stoklarında bulunur.
Sık sorulan sorular
Marş motoru yavaş dönüyorsa sebebi nedir?
En sık neden zayıf akü ya da oksitlenmiş kablo bağlantılarıdır. Bunlar sağlamsa aşınmış kömürler, kollektör, burç aşınması ya da yanmış otomatik kontakları neden olabilir.
Marş motoru tamir edilir mi?
Evet. Kömür, burç, bendiks ve marş otomatiği gibi parçalar ayrı ayrı değiştirilebilir. Endüvi ya da gövde hasarında yeni veya yeniden üretilmiş marş motoru tercih edilir.
Marşta tık sesi gelip motor dönmüyorsa ne arızalıdır?
Genellikle akü yetersizdir ya da marş otomatiğinin kontakları yanmıştır. Akü voltajı ölçülerek ilk kontrol yapılmalıdır.