Diyot tablası (diyot köprüsü, redresör), alternatörün stator sargılarında üretilen üç fazlı alternatif akımı (AC), akünün ve araç elektrik sisteminin kullandığı doğru akıma (DC) çeviren parçadır. Alternatörün arka kapağının altında bulunur ve ısıyı dağıtmak için alüminyum soğutucu plakalara monte edilmiş diyotlardan oluşur.
Diyot tablası nasıl çalışır?
Diyot, akımı yalnızca tek yönde geçiren yarı iletken elemandır. Klasik bir diyot tablasında üç artı, üç eksi olmak üzere altı ana diyot bulunur; bunlar üç fazlı tam dalga doğrultucu oluşturur. Bazı alternatörlerde ek olarak uyarma diyotları (3 adet) ya da yıldız noktası diyotları bulunur; böylece toplam diyot sayısı 8, 9 ya da 12'ye çıkabilir. Diyotlar ayrıca motor kapalıyken aküdeki akımın alternatöre geri kaçmasını da engeller.
Diyot tablası arızası belirtileri
- Akünün yetersiz şarj olması, şarj uyarı lambasının sönük ya da kesik kesik yanması
- Alternatör çıkış gücünün düşmesi (bir diyot yandığında çıkış belirgin şekilde azalır)
- Araç park halindeyken akünün boşalması (kaçak yapan diyot)
- Farlarda titreme, radyoda motor devrine bağlı vızıltı (AC dalgalanma)
- Elektronik ünitelerde anlamsız arıza kodları
- Alternatörün aşırı ısınması
Diyot tablası neden bozulur?
En yaygın nedenler aşırı ısınma, akü kutuplarının ters bağlanması, takviye (akü atma) sırasında oluşan voltaj darbeleri, motor çalışırken akü kutbunun sökülmesi ve sürekli yüksek akım çekilmesidir. Zayıf ya da arızalı bir akü, alternatörü ve diyotları sürekli tam yükte çalıştırarak ömürlerini kısaltır.
Diyot tablası nasıl test edilir?
Alternatör söküldükten sonra her diyot multimetrenin diyot modunda iki yönde ölçülür: bir yönde yaklaşık 0,4–0,7 V geçiş değeri, ters yönde ise açık devre görülmelidir. Araç üzerinde ise osiloskopla çıkış dalgası ya da akü kutuplarında AC dalgalanma voltajı ölçülerek kontrol yapılır. Profesyonel servisler için MSG Equipment MS021 cihazı diyot köprülerini hızlı ve güvenilir şekilde test eder.
Sık sorulan sorular
Diyot tablası arızası aküyü boşaltır mı?
Evet. Kaçak yapan bir diyot, araç dururken aküden alternatöre akım geçirerek aküyü boşaltabilir.
Diyot tablası tek başına değişir mi?
Evet. Alternatör sökülüp arka kapak açılarak diyot tablası ayrı olarak değiştirilebilir; bu, komple alternatör değişiminden daha ekonomiktir.
Redresör ile diyot tablası aynı mı?
Evet. Redresör, diyot köprüsü ve diyot tablası aynı parçanın farklı adlarıdır.