Marş otomatiği (marş solenoidi), marş motorunun üzerinde bulunan ve kontak anahtarından gelen küçük akımla yüksek akımlı marş devresini açıp kapatan elektromanyetik şalterdir. Kontak anahtarının marş motorunun çektiği yüzlerce amperi doğrudan taşıması mümkün değildir; bu işi marş otomatiği yapar.
Marş otomatiğinin iki görevi
- Mekanik görev: İçindeki pistonu (nüve) çekerek çatal aracılığıyla marş dişlisini (bendiks) volan dişlisine iter.
- Elektriksel görev: Pistonun ucundaki bakır kontak plakasıyla akü kablosu ile marş motoru arasındaki yüksek akım devresini kapatır.
Marş otomatiği nasıl çalışır?
Otomatiğin içinde iki bobin vardır: çekme bobini ve tutma bobini. Kontak çevrildiğinde iki bobin birlikte güçlü bir manyetik alan oluşturur ve pistonu çeker. Kontaklar kapandığında çekme bobini devreden çıkar; daha az akım çeken tutma bobini pistonu yerinde tutar. Kontak bırakıldığında yay pistonu geri iter, devre açılır ve dişli geri çekilir.
Marş otomatiği arızası belirtileri
- Kontak çevrildiğinde yalnızca “tık” sesi gelmesi, marşın dönmemesi
- Bazen çalışıp bazen hiç ses vermemesi
- Kontak bırakıldıktan sonra marşın dönmeye devam etmesi (kontakların yapışması)
- Arka arkaya hızlı tıkırdama (genellikle zayıf akü ya da tutma bobini arızası)
- Marş motorunun yavaş ve güçsüz dönmesi (yanmış ya da aşınmış kontaklar)
Tamir mi, değişim mi?
Marş otomatiğinin en sık arızası, yüksek akım nedeniyle zamanla yanan bakır kontaklar ve kontak plakasıdır. Bazı otomatiklerde bu parçalar ayrı ayrı yenilenebilir; ancak bobin arızası ya da gövde hasarı varsa otomatiğin komple değiştirilmesi gerekir. Değişimden önce akü voltajı ve kablo bağlantıları mutlaka kontrol edilmelidir; zayıf akü, sağlam bir otomatiği arızalıymış gibi gösterebilir.
Servisler için MSG Equipment'ın MS031 cihazı, marş otomatiğini araçtan bağımsız olarak test eder. AS-PL marş otomatikleri ve kontak takımları Vural Otomotiv stoklarındadır.
Sık sorulan sorular
Marş otomatiği bozulursa araç çalışır mı?
Genellikle çalışmaz; otomatik devreyi kapatmadığı için marş motoru dönmez. Kontakları yapışan otomatikte ise marş motoru sürekli dönmeye devam eder.
Marş otomatiği ile marş rölesi aynı şey mi?
Hayır. Marş rölesi, bazı araçlarda kontak anahtarı ile marş otomatiği arasında bulunan küçük bir röledir. Marş otomatiği ise doğrudan marş motorunun üzerindedir ve çok daha yüksek akımı anahtarlar.
Marş otomatiği tek başına değiştirilebilir mi?
Evet. Çoğu marş motorunda otomatik vidalarla bağlıdır ve marş motoru değiştirilmeden yenilenebilir.